Prolapsi gjenital: shpjegim i thjeshtë i një problemi të zakonshëm

“Prolapsi gjenital” — termin mjekësor që shumë gra e dëgjojnë dhe nuk e kuptojnë plotësisht. Ky artikull e shpjegon thjeshtë dhe qartë çfarë është, pse ndodh dhe çfarë mund të bëhet.

Çfarë do të thotë “prolapsi gjenital”?

“Gjenital” i referohet organeve gjenitale femërore. “Prolaps” vjen nga latinishtja prolapsus — që do të thotë “rrëshqitje” ose “zbritje”.

Prolapsi gjenital është: Zbritja e një ose më shumë organeve pelvike (mitra, fshikëza, rektumi, zorret) nga pozicioni i tyre normal, drejt ose jashtë vaginës.

Organi nuk “bie” — nuk ka thyerje ose dëmtim të jashtëzakonshëm. Thjesht mbajtëset (muskujt, ligamentet, fascia) kanë dobësuar me kalimin e kohës dhe nuk arrijnë ta mbajnë organin në pozicion normal.

Sa e zakonshme është?

Shumë e zakonshme. Statistikat ndërkombëtare tregojnë:

• 1 në 3 gra ka ndonjë formë prolapsi gjatë jetës
• Deri 50% e grave multiparë (me shumë lindje) kanë evidencë anatomike prolapsi
• Gati 11% e grave kanë nevojë për kirurgji prolaps/inkontinencë gjatë jetës
• Rreth 40-45% e grave 50-89 vjeç kanë prolaps të diagnostikueshëm

Shumë gra nuk dinë se kanë prolaps — sepse prolapsi jo gjithmonë shkakton simptoma.

Cilët organe mund të prolabojnë?

Sistemi urogenital femëror ka disa zona ku mund të ndodhë prolapsi:

Muri i përparmë vaginal — muri midis vaginës dhe fshikëzës:

• Cistocelë — fshikëza zbret drejt vaginës
• Urethrocelë — uretra zbret

Muri i pasmë vaginal — muri midis vaginës dhe rektumit:

• Rektocelë — rektumi zbret drejt vaginës
• Enterocelë — zorrët e holla zbresin

Qendra e kupës vaginale:

• Prolaps uterin — mitra zbret drejt ose jashtë vaginës
• Prolaps kupolë — pas histerektomisë, kupola e vaginës zbret

Shpesh shfaqen disa lloje njëkohësisht.

Pse ndodh?

Dy “sisteme” mbajnë organet pelvike:

1. Mbështetja aktive (muskujt): Muskujt e dyshemesë pelvike — grupi i muskujve që mbulojnë deschidimin e poshtëm të legenit. Kur kontraktohen, ngritin dhe mbajnë organet.

2. Mbështetja pasive (ligamentet dhe fascia): Ligamentet uterosacrale dhe kardinale + fascia endopelvike — si “suspensorë” të organeve.

Kur njëri ose të dy sisteme dobësohen (nga lindja, mosha, menopauza, mbipesha), organet fillojnë të zbresin.

Si ndjehet prolapsi?

Simptoma më e zakonshme: ndjesia se “diçka po zbret” ose ndjesia e pesës pelvike — sidomos pas qëndrimit gjatë ose në fund të ditës.

Sipas organit të prekur:

• Cistocelë: Vështirësi urinimi, urinim i shpeshtë, infeksione urinare
• Rektocelë: Vështirësi jashtëqitjeje, ndjesia e “pastrimit jo të plotë”
• Prolaps uterin: Ndjesia e masës, diskomfort gjatë aktivitetit seksual

Shumë prolapse — sidomos gradë I-II — janë pa simptoma dhe zbulohen rastësisht gjatë ekzaminimit.

A është serioz?

Prolapsi rrallë është emergjencë mjekësore. Por:

• Mund të ndikojë cilësinë e jetës ndjeshëm
• Mund të përkeqësohet nëse nuk menaxhohet
• Mund të shkaktojë komplikacione urinare ose intestinale

Mesazhi i rëndësishëm: Prolapsi nuk duhet duruar si “normale”. Ka trajtim efektiv — konservativ dhe kirurgjikal.

Çfarë të bëni nëse dyshoni se keni prolaps?

1. Mos paniku — prolapsi nuk është emergjencë
2. Vizitë gjinekologjike — ekzaminimi klinike konfirmon diagnozën
3. Diskutoni opsionet — trajtimi konservativ (Kegel, fizioterapi, pesarë) mund të jetë shumë efektiv
4. Mos vononi — sa herët trajtohet, aq më mirë janë rezultatet

Ky artikull është informativ dhe nuk zëvendëson konsultën mjekësore. Nëse keni shqetësime shëndetësore, konsultohuni me mjekun tuaj.