Sistemi POP-Q: si e mat mjeku prolapsin
Kur mjeku thotë “keni prolaps gradë II”, çfarë saktësisht do të thotë? Si e mat dhe si e klasifikon? Sistemi POP-Q është standardi ndërkombëtar — dhe ky artikull e shpjegon thjeshtë.
Çfarë është POP-Q?
POP-Q (Pelvic Organ Prolapse Quantification System) është sistemi standard ndërkombëtar i matjes dhe klasifikimit të prolapsit. U prezantua nga Shoqëria Ndërkombëtare e Kontinencës (ICS) në vitin 1996 dhe sot përdoret globalisht.
Ndryshimi kryesor nga klasifikimi traditional: mat me milimetra, jo vetëm me gradë subjektive.
Pika e referencës: hymeni
Hymeni (membrana virgjinale ose mbetjet e saj) shërben si pikë e referencës zero (0) në sistemin POP-Q.
- Mbi hymen (brenda vaginës): Vlera negative (p.sh., -3 cm)
- Pikërisht te hymeni: Vlera zero (0)
- Jashtë hymenin: Vlera pozitive (p.sh., +2 cm)
Pikat anatomike të matura
POP-Q mat 6 pika anatomike specifike:
| Pika | Çfarë mat |
|---|---|
| Aa | Muri i përparmë vaginal 3 cm nga hymeni |
| Ba | Pika më e avancuar e murit të përparmë |
| C | Qafa e mitrës ose kupola vaginale |
| D | Fornix posterior (nëse ka mitrë) |
| Ap | Muri i pasmë vaginal 3 cm nga hymeni |
| Bp | Pika më e avancuar e murit të pasmë |
Plus tri matje shtesë:
- gh (genital hiatus) — hapja gjenitale
- pb (perineal body) — trupi perineal
- tvl (total vaginal length) — gjatësia totale vaginale
Si kryhet ekzaminimi POP-Q?
- Pacientia në pozicion gjinekologjik
- Mjeku kërkon tendosje të maksimale (si gjatë jashtëqitjes)
- Mat secilën pikë me matës milimetrik ose speculum
- Regjistron vlerat
Ekzaminimi është i shpejtë (5-10 minuta) dhe jo i dhimbshëm.
Klasifikimi sipas POP-Q
| Gradë | Kriteret POP-Q |
|---|---|
| 0 | Asnjë prolaps |
| I | Pika më e avancuar > -1 cm (mbi hymen) |
| II | Pika më e avancuar midis -1 dhe +1 cm |
| III | Pika më e avancuar > +1 cm (por nën tvl-2) |
| IV | Externalizim i plotë (> tvl-2) |
Pse POP-Q është superior ndaj gradimit traditional?
Objektiv: Dy mjekë të ndryshëm marrin të njëjtat matje → diagnoze uniforme.
Riprodhueshëm: Mjeku mund të krahasojë ekzakt gjendjen 1 vit pas trajtimit me gjendjen fillestare.
Specifik: POP-Q tregon cilat struktura specifike janë të prekura (muri i përparmë, i pasmë, qafa e mitrës) — jo vetëm “prolaps gradë II”.
Çfarë do t’iu thotë mjeku pas POP-Q
Mjeku do ju japë informacion mbi:
- Cilat struktura janë të prekura (cistocelë, rektocelë, prolaps uterin)
- Gradën e çdo komponenti
- Planin e trajtimit bazuar mbi gjetjet specifike
Pyetje të shpeshta
A është POP-Q i dhimbshëm? Jo — është ekzaminim standard gjinekologjik. Mund të ndjeni pak diskomfort gjatë tendosjes, por jo dhimbje.
A duhet ta ripërsëris çdo vit? Po, nëse keni prolaps të diagnostikuar — monitorimi periodik ndjek evolucionin dhe ndikon vendimin mbi trajtimin.
Ky artikull është informativ dhe nuk zëvendëson konsultën mjekësore. Nëse keni shqetësime shëndetësore, konsultohuni me mjekun tuaj.
Keni pyetje apo shqetësime?
Konsultohuni direkt me Prof. Asc. Dr. Arben Haxhihyseni.
Konsultohu tani në WhatsApp